الف : كيفيت شستن صورت و دستها قول مشهور فقهاى اماميه اين است كه صورت و دست‌ها بايد از بالا به پايين شسته شود . « 1 » اين مطلب اگرچه در آيه‌ى وضو بيان نشده است ، ولى احاديثى كه از طاهرين عليهم السّلام در مورد كيفيت وضو روايت شده است ، بر آن دلالت مىكند . از طرفى روش معمول ميان عرف نيز در شستن اعضاى بدن مانند دست و پا اين است كه از بالا به پايين مىشويند . و لفظ مطلق به فرد رايج و متعارف آن انصراف دارد . گذشته از اين ، در ميان متقدمان شيعه جز سيد مرتضى ، نظر مخالفى نقل نشده است ، چنان‌كه از اصحاب ائمه عليه السّلام نيز خلافى در اين‌باره نقل نگرديده است . با توجّه به مجموع اين دلايل و شواهد رأى مشهور و بلكه مسلّم شيعه در اين‌باره همان شستن صورت و دست‌ها از بالا به پايين است . « 2 » نكته‌ى قابل توجّه در اين جا اين است كه قيد « الى المرافق » در جمله‌ى « و ايديكم الى المرافق » مربوط به مقدار شستن دست است ، نه كيفيّت شستن دست ، توضيح اين‌كه كلمه‌ى يد به فاصله ميان منكب تا سر انگشتان گفته مىشود ، ولى چون نكته‌ى مورد اهتمام در اعضاى بدن ، اغراض و مقاصدى است كه از آنها حاصل مىشود ، و در مورد دست مقاصد و اغراضى كه از آن به دست مىآيد عمدتا به مقدار آرنج به پايين به دست مىآيد ، بلكه غالبا به مقدار ميان مچ تا سر انگشتان و گاهى نيز به انگشتان حاصل

--> ( 1 ) . سيد مرتضى از قدماى اماميه و ابن ادريس ، شهيد اول ، صاحب معالم و شيخ بهايى و برخى ديگر شستن از پايين به بالا را نيز جايز دانسته‌اند . التنقيح : 5 / 61 . ( 2 ) . جهت بررسى دلايل قول مشهور به التنقيح : 5 / 60 - 68 رجوع شود .